Samochód – pojazd mechaniczny z własnym napędem (silnik) i źródłem energii, którym jest paliwo (gaz, ropa, benzyna, wodór), jak również bateria. Dwu- lub trzyśladowy, na trzech (np. cyklonetka), lub więcej kołach (najczęściej czterech), przeznaczony do przewozu osób, ładunków itp.
Spis treści |
edytuj Etymologia
Słowo samochód powstało wskutek wygrania rozpisanego przed wojną konkursu na typowo polskie słowo określające automobil. Jak nietrudno zauważyć, pochodzi od słów sam i chodzić, czyli określa pojazd z własnym napędem. Nazwa samojedź, mimo że bardziej odpowiada działaniu samochodu, nie została wybrana, bo w dawnej polszczyźnie oznaczała ludożercę.
edytuj Historia
Nad pojazdami napędzanymi parą, myślano już w XVII w. Ksiądz z Flandrii, Ferdinand Verbiest, miał rzekomo w 1678 przedstawić chińskiemu cesarzowi taki pojazd napędzany parą, jednak nie ma na to żadnych dowodów. Dlatego za pierwszego konstruktora samochodu uznaje się Nicolasa-Josepha Cugnot, który zaprezentował takie auto w 1769. Kolejnym ważnym okresem w historii samochodu, są lata około 1870. Siegfried Marcus skonstruował wtedy pierwszy samochód napędzany benzyną. Nie można być pewnym kto pierwszy skonstruował silnik o spalaniu wewnętrznym. Uznaje się że zrobiło to niemal jednocześnie kilku niemieckich inżynierów, niezależnie od siebie. Karl Benz skonstruował pierwsze auto w 1885 w Mannheim, niedługo później otrzymał patent i w 1888 rozpoczął produkcję. Gottlieb Daimler wraz z Wilhelmem Maybachem w 1889 w Stuttgarcie zaprojektowali pojazd działający na podobnej zasadzie.
edytuj Podział pojazdów samochodowych
| Podział pojazdów samochodowych | |||
|---|---|---|---|
| Typ samochodu | Rodzaj samochodu | Przykład | Zdjęcie |
| Samochody osobowe | Samochody sportowe | Ferrari Enzo |  |
| Samochody sportowo-użytkowe | Porsche Cayenne S |  |
|
| Samochody kempingowe | Ford Transit |  |
|
| Samochody terenowe | Hummer H1 |  |
|
| Samochody dostawcze | Volkswagen Transporter |  |
|
| Samochody ciężarowe | Ciężarowe samochody dostawcze | Mercedes Atego |  |
| Ciężarowe samochody terenowe | Mercedes Unimog U400 |  |
|
| Ciągniki siodłowe | Scania R420 |  |
|
| Ciągniki balastowe | |||
| Autobusy | Solaris Urbino 12 |  |
|
| Samochody specjalne | Samochody opancerzone | Dzik (samochód) |  |
| Samochody pożarnicze | E-ONE, Ford |  |
|
| Żurawie samochodowe |  |
||
| Ambulanse |  |
||
| Samochody asenizacyjne |  |
||
| Śmieciarki | MAN TGA 28.350 |  |
|
| Zamiatarki | Zamiatarka na podwoziu MAN |  |
|
| Pługopiaskarki | Pługopiaskarka na podwoziu samochodu MAN |  |
|
edytuj Elementy budowy samochodu
- nadwozie: nadwozie samonośne • płyta podłogowa
- elementy zewnętrzne nadwozia: karoseria • błotnik • drzwi • pokrywa komory silnika • chłodnica samochodowa, maskownica (potocznie: grill lub atrapa) • listwy boczne • zderzak • hak • dach • szyberdach • dach lamelowy • lusterka boczne • szyby • szyby podgrzewane • wycieraczki • spryskiwacze • deflektor wiatrowy • spoiler
- elementy wnętrza: deska rozdzielcza • tablica rozdzielcza • przełączniki i regulatory • poduszka powietrzna • kierownica • fotele • pasy bezpieczeństwa • lusterko wsteczne
- podwozie: rama samochodu
- układ napędowy i układ przeniesienia napędu: sprzęgło • skrzynia biegów • reduktor terenowy • skrzynia rozdzielacza • wał napędowy • most napędowy • oś • półoś • piasta koła • koło • obręcz koła • opona • opona bezdętkowa • dętka • wentyl • pedał przyspieszenia • pedał sprzęgła
- układ hamulcowy: hamulec roboczy • pompa hamulcowa • wspomaganie • przewody hamulcowe • tarcza hamulcowa • bęben hamulcowy • klocki hamulcowe • hamulec awaryjny • zwalniacz
- układ kierowniczy: kierownica samochodu • kolumna kierownicy • wspomaganie kierownicy • przekładnia kierownicza • drążki • tempomat
- zawieszenie: amortyzator • sprężyna • resor • kolumna McPhersona • stabilizator • wahacz
- silnik: tłok • pierścienie tłokowe • korbowód • wał korbowy • głowica silnika • zawór • wałek rozrządu • blok silnika • tuleje tłokowe • turbosprężarka • łożysko • koło zamachowe • uszczelniacz
- układy silnika spalinowego: chłodzenia • doładowania • rozruchowy • rozrządu • smarowania • wtryskowy • wydechowy • zapłonowy • zasilający
- inne układy:
- instalacja elektryczna: alternator • prądnica • regulator napięcia • akumulator • układ wysokiego napięcia • świeca zapłonowa • świeca żarowa • stacyjka • sygnał dźwiękowy (potocznie: klakson) • oświetlenie • światła sygnalizacyjne • kierunkowskaz
- elementy mające wpływ na bezpieczeństwo:
- bierne: pasy bezpieczeństwa • napinacze pasów • poduszka powietrzna • kurtyna powietrzna • zagłówki • wzmocnienia boczne • strefy kontrolowanego zgniotu • klatka bezpieczeństwa • łamana kolumna kierownicy • szyby hartowane • szyby klejone • bezpieczne zderzaki • układy odcinające dopływ paliwa
- czynne: ABS • ASR • ESP • napęd na cztery koła
edytuj Modele samochodów
edytuj Samochody polskiej konstrukcji
- osobowe: CWS T-1 • Mikrus • Syrena (modele: 100, 101, 102, 103, 104, 105) • Leopard • Elipsa
- dostawcze: FSC Żuk • ZSD Nysa • FSR Tarpan • FSC Lublin
- terenowe: Honker
- ciężarowe: PZInż 222 • PZInż 303 • Star (modele: 266) • Jelcz (modele: 315, 317, 318) • Żubr
- autobusy: Autosan • San (autobus) (modele: H01, H25 i H27, H100) • Sanok 09 • Star 52 • Osinobus • Jelcz • Solaris • Solbus • Boomerang • Automet • Cuby mini de lux
- samochody pancerne: wz. 28 - kołowo gąsienicowy • Ursus wz. 29 • wz. 34 • Kubuś • Ford FT-B • Dzik • Tur
- prototypy: Cyklonetka • Star Jot 55 • Meduza • Syrena laminat • Syrena 110 • Warszawa 210 • FSO Ogar • FSM Beskid • Wars
edytuj Samochody produkowane w Polsce na licencji
- osobowe: Fiat 508 • Fiat 518 • Warszawa • Fiat 125p (potocznie: duży fiat) • Fiat 126p, (potocznie: mały fiat lub Maluch), Polski Fiat 126p Bis (modyfikacja 126p) • Polonez • FSM Cinquecento • FSO Lanos • FSO Matiz
- ciężarowe: Fiat 618 • Lublin-51
edytuj Samochody produkowane lub montowane w Polsce przez zagraniczne firmy
- osobowe: FSO Lanos • FSO Matiz• Fiat Panda • Fiat Seicento• Fiat 500 • Opel Astra • Opel Zafira• Peugeot 405 • Chevrolet Aveo
- dostawcze: Citroën C15 • Volkswagen Transporter
- autobusy: Volvo 7700 • MAN NL 273 Lion's City
edytuj Zobacz też
Grafiki i media na Wikimedia Commons
Definicja słownikowa w Wikisłowniku
Cytaty w Wikicytatach- samochód osobowy
- marki samochodów • podział samochodów na klasy
- czołg • tankietka • motocykl • omnibus • tuning • facelifting
- wyścigi samochodowe • rajdy samochodowe
- historia motoryzacji • historia samochodu
- samochody roku
- kopiowanie konstrukcji
- transport samochodowy
- bagażnik
- Car-audio
edytuj Linki zewnętrzne